ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΠΟΛΗ: ΑΠΟ-ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΕΙΣ | ART AND THE CITY: UN-MAPPINGS

Υποχρεωτικό κατ' έπιλογήν μάθημα της ομάδας Εξειδικεύσεις, Εμβαθύνσεις, Πειραματισμοί, στο 8ο εξ. του προπτυχιακού κύκλου σπουδών του τμήματος Αρχιτεκτόνων Μηχανικών της Πολυτεχνικής Σχολής του Α.Π.Θ. (ακαδ. έτη 2014-25). Διδάσκουσα: Νάντια Καλαρά, αναπληρώτρια καθηγήτρια Α.Π.Θ.

Το μάθημα στοχεύει στην επεξεργασία τρόπων κριτικής της αντίληψης ως οπτικότητας και σωματικότητας, με πεδίο έρευνας και πρακτικής την πόλη. Η συνειδητοποίηση της όσμωσης μεταξύ αναπαράστασης και πραγματικότητας καθώς και μια προσωπική χρήση των καλλιτεχνικών και αναπαραστατικών μέσων, είναι βασικοί στόχοι του μαθήματος. Με ορίζοντα την διαρκή επανερμηνεία του χώρου της πόλης και την διάνοιξη νέων χώρων, βασικό ζητούμενο είναι η ανάδειξη μιας διευρυμένης συνθετικής ικανότητας η οποία θα καταφέρνει να ενσωματώνει με πειστικό τροπο στα όρια μιας ευρύτερης κατασκευής, την πολυπλοκότητα των ζητημάτων που αναδύονται κάθε φορά.

Tο μάθημα στηρίζεται στην θεωρητική ανάλυση αρχικά, και στην ιδιοσυγκρασιακή χρήση στη συνέχεια, των εννοιών της «απο-αρχιτεκτόνισης» και της «απο-χαρτογράφησης». Θα δοθεί έμφαση στην ανίχνευση απο-αρχιτεκτονημένων στοιχείων στον φυσικό, συμβολικό και κοινωνικό χώρο της πόλης, στον εντοπισμό κενών χώρων και ρωγμών, νοηματικών και φυσικών ερειπίων, στην επανάχρηση του υπολείμματος και των κάθε λογής αόρατων και κρυμμένων αποθεμάτων της πόλης. Φωτογραφικές και σχεδιαστικές χαρτογραφήσεις, χαρτογραφήσεις με ήχο και κινούμενη εικόνα, κειμενικές ανακατασκευές και διαφορετικές εκθεσιακές διατάξεις θα προκύψουν από την προσωπική ματιά του κάθε φοιτητή σε επιλεγμένα σημεία, διαδρομές ή και ευρύτερα κομμάτια της πόλης που ζει. Οι διαδικασίες χαρτογράφησης θα έχουν έναν χαρακτήρα διαβρωτικό της αναπαρασταστικής χωρικής τους λειτουργίας, επιχειρώντας να ενσωματώσουν τον χρόνο και την υλικότητα.

Το μάθημα διεξάγεται με διαλέξεις της διδάσκουσας και προσκεκλημένων καλλιτεχνών, in situ επισκέψεις και δράσεις οδοιποριών, επιτόπια έρευνα, εργαστηριακή καλλιτεχνική εργασία και προφορικές δημόσιες παρουσιάσεις. Περιέχει αναφορές στην ιστορία των εικαστικών τεχνών, του κινηματογράφου, την ιστορία της σκέψης και τη λογοτεχνία.

This course aspires to help students develop their critique of both visuality and physicality, taking the city as its field of practice and research.The osmosis between fiction and reality, between the real and its representations as well as a personal use of artistic media are very important for this course. A basic objective is also the emergence of an expanded compositional ability, which will be able to incorporate, in the context of a wider structure, the complexity of the issues that come up each time. The teaching is based on a critique of work of art that focuses on an ontology of the medium, an introduction of methods and strategies from architecture and a dialectic of place and non-place. It deals with representations, conceptualizations and interpretations of urban and public space. It is based on the theoretical analysis and the idiosyncratic use of the concepts of «de-architecturization» and «un-mapping». We detect de-architectured features of the physical, symbolic and social space of the city, on the location of empty spaces, conceptual and physical ruins. We approach critically the concepts of the map and mapping. The latter, are not understood as tools for locating and representing the world but as tools that reflect the change in the relationship between map and territory. Nowadays, there is an awareness of the constituent subjectivity of the map, the cartographic osmosis between natural and artificial, the transformation of the environment into a meta-cartography. Student projects focus on the relation between map and territory, map and place, on the transformative power of the map, the relation of text and image in the map. We address issues of translation between representational means and artistic media, issues of authorship, undermining the idea of the system and the finished work of art. We also focus on the act of walking in the city and the landscape. Walking and drifting were proposed as methodological tools and as activities that produce new mapping possibilities.

ΤΕΧΝΗ ΚΑΙ ΠΟΛΗ: ΑΠΟ-ΧΑΡΤΟΓΡΑΦΗΣΕΙΣ | ART AND THE CITY: UN-MAPPINGS

TEACHING: Future Collectors, 2007-08

Εαρινό εξ. 2021-22. Πάνος Κούρος, Η Αισθητική του Αρχιτεκτονικού Ερειπίου, 1999